Son 20 yılda yaşanan büyük küresel krizlere rağmen dünyadaki ekonomik büyüme devam etti. Ancak her ülke aynı oranda büyümedi. OECD rakamlarını baz alarak farklı ülkelerin ekonomik büyüme performanslarını karşılaştırdık.
Veri
Animasyonlu grafik, Türkiye’nin de aralarında bulunduğu OECD üyesi ülkelerin 2002-2022 arasındaki ekonomik büyüme performanslarını gösteriyor.
Her ülkenin 2002’deki ekonomik büyüklüğü 100 olarak alındı. Her yıl yakalanan büyüme oranı bir önceki yıla ekleniyor. (Küçülme varsa tersi yapılıyor) Dolayısı ile grafik mutlak rakamları değil, geçmiş yıllara göre yüzdesel büyümeyi gösteriyor.
Örneğin, Danimarka’nın 2022 yılında 128 değerine ulaşan çubuğu, bu ülke ekonomisinin 2002-2022 yılları arasında toplam %28 oranında büyüdüğünü ifade ediyor. Aynı şekilde, 2022 itibarı ile 92 olan Yunanistan çubuğu, Yunan ekonomisinin son 20 yılda %8 oranında küçüldüğünü gösteriyor.
Grafiğin sol alt köşesinde yer alan tuşa tıklayarak animasyonu istediğiniz yılda durdurabilir veya tekrar oynatabilirsiniz. En alttaki zaman ekseninde yer alan imleçi kaydırarak da istediğiniz yılın verilerine bakabilirsiniz.
Analiz
1 – 2002-2022 yılları arasında OECD ülkeleri arasında en yüksek büyüme gösteren ülkenin Türkiye olduğu görülüyor. Türkiye’nin 20 yıllık büyümesi (%172), en yakın takipçisi Polonya’nın (%106) 66 puan üzerinde.
2 – Yirmi yıllık dönem boyunca ülkelerin büyüme ortalaması %45. Türkiye, ortalama büyümenin yaklaşın 4 katı bir performans göstermiş.
3 – 24 ülkeden sadece 8’i ortalamanın üzerinde bir büyüme göstermiş: Türkiye, Polonya, Şili, Güney Kore, Avustralya, Çekya, Macaristan ve İsveç.
4 – Listenin sonunda yer alan İtalya ve Yunanistan’ın son 20 yılda ekonomik olarak küçüldüğü görülüyor.
5 – 2007-2009 krizinin ve pandeminin etkisinin tüm ülkelerde hissedildiği, genel olarak büyümenin en yavaş olduğu dönemlerin sırası ile 2019-22 ve 2007-12 dönemleri olduğu görülüyor.
6 – Türkiye’nin büyümesi de genel anlamda istikrarlı olmakla beraber, aynı dönemlerde görece daha küçük rakamlar ile seyrediyor.
Tartışma
- Ülkelerin büyüme performansları ile siyasi istikrarları ve hükümet biçimleri arasında bir ilişki olduğu söylenebilir mi?
- Özellikle Avrupa bölgesi gelişmiş ülkelerinin düşük büyüme performansının sebepleri neler olabilir?
- Ülkelerin büyüme performansları ile gelişmişlik düzeyleri arasında bir ilişki olduğu söylenebilir mi?
Gelir dağılımı da büyüme kadar önemli bir gösterge. Ona da bakmak gerekiyor.